Regels
Vergunning nodig voor nieuwe kozijnen? Zo zit het in 2026
De meeste kozijnen kun je zonder vergunning vervangen. Maar juist bij de mooiste huizen, en soms aan de straatkant, is een vergunning nodig. Zo controleer je het.
Laatst bijgewerkt en gecontroleerd op door Lucien · zo rekenen we · hoe wij werken · bronnen onderaan de pagina
Kort antwoord
Achtergevel (en een zijgevel die niet aan de straat ligt): vergunningvrij [IPLO].
Voorgevel of zijgevel aan de straat: vergunningvrij als het gewoon onderhoud is, dus als het er hetzelfde uit blijft zien. Verandert het uiterlijk, dan gelden de regels van het omgevingsplan van je gemeente en is vaak een vergunning nodig.
Monument of rijksbeschermd gezicht: een vergunning zodra kleur of materiaal verandert, aan elke gevel.
Ons advies
Achtergevel: gewoon doen. Voorgevel en hetzelfde uiterlijk (kleur, indeling, profiel): ook. Verandert de voorkant wél, of woon je in een monument of beschermd gezicht? Vraag dan eerst de gemeente, en teken pas een offerte als je weet wat mag.
Veel kozijnbedrijven kunnen de vergunningaanvraag voor je verzorgen. Vraag daar in het eerste gesprek naar, en vraag of het in de prijs zit.
Het eerlijke nadeel
Een vergunning kost tijd: bij de gewone procedure heeft de gemeente 8 weken om te beslissen, en dat mag één keer met 6 weken worden verlengd. Wil je de subsidie van 2026 voor triple glas, dan moet je vóór 1 januari 2027 kopen. Vraag het bedrijf dan om een opdracht onder voorbehoud van de vergunning.
Drie situaties
1. Achterkant van een gewone woning
Kozijnen aanbrengen of wijzigen in de achtergevel, in een zijgevel die niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd en in een bijgebouw op het achtererf, is volgens de landelijke regels (artikel 2.29 Bbl) vergunningvrij. Dat gaat zelfs voor op de lokale regels [IPLO].
2. Voorkant van een gewone woning
Gewoon onderhoud is altijd vergunningvrij: kozijnen vervangen waarbij detaillering, profilering en vormgeving niet veranderen. Let op: kozijnen met een andere profilering zijn volgens de Raad van State geen gewoon onderhoud [IPLO]. Hout vervangen door kunststof verandert vaak de profilering.
Is het geen gewoon onderhoud, dan gelden voor de voorgevel en een zijgevel aan de straat de regels van het omgevingsplan van je gemeente. In de standaardregels die gemeenten van het Rijk hebben meegekregen (de 'bruidsschat') is daar een vergunning voor nodig; sommige gemeenten hebben dat inmiddels versoepeld.
3. Monument of rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht
Bij een monument (rijks-, provinciaal of gemeentelijk) en op locaties met de aanduiding 'rijksbeschermd stads- en dorpsgezicht' vervalt de vrijstelling. Je hebt dan een vergunning nodig, behalve als kleur en materiaalsoort gelijk blijven (artikel 2.30 Bbl) [IPLO] [Rijksoverheid]. Dat geldt ook voor de achtergevel.
Voor monumenten zijn vacuümglas of monumentenglas in de bestaande kozijnen vaak een betere route dan nieuwe kunststof kozijnen. Voor rijksmonumenten gelden ook bij de ISDE aparte regels [RVO].
Zo check je het in tien minuten
- Zoek je adres op in het Rijksmonumentenregister. Kijk voor gemeentelijke monumenten op de site van je gemeente.
- Doe de Vergunningcheck op het Omgevingsloket voor 'kozijnen'. Je ziet meteen of je een vergunning nodig hebt of een melding moet doen [Omgevingsloket].
- Twijfel je? Bel de gemeente voordat je tekent. Een goed kozijnbedrijf weet hoe het in jouw gemeente zit en zet in de offerte wie de vergunning aanvraagt.
Rijksbeschermde gezichten in onze regio
In deze gemeenten liggen rijksbeschermde stads- of dorpsgezichten [lijst RCE-aanwijzingen]. De precieze grens staat in het omgevingsplan.
| Gemeente | Beschermde gezichten |
|---|---|
| Eindhoven | Het Witte Dorp, Philipsdorp, Villapark Den Elzent, Villapark Tongelre |
| Tilburg | Stadskern Tilburg, Wilhelminapark/Goirkestraat |
| Breda | Breda (binnenstad, met uitbreiding), Ginneken |
| 's-Hertogenbosch | 's-Hertogenbosch (binnenstad, met uitbreiding), De Muntel |
| Oss | Ravenstein, Megen |
| Bergen op Zoom | Bergen op Zoom (binnenstad, met uitbreiding) |
| Oosterhout | Oosterhout (centrum), Heilige Driehoek, Den Hout |
| Heusden | Heusden (vesting) |
| Boxtel | Liempde |
| Goirle | Riel |
| Best | Batadorp |
Veelgestelde vragen
Is hout vervangen door kunststof gewoon onderhoud?
Vaak niet. Gewoon onderhoud is vervangen zonder dat detaillering, profilering en vormgeving veranderen. Kunststof profielen zien er meestal anders uit dan de oude houten. De Raad van State oordeelde dat kozijnen met een andere profilering, bijvoorbeeld aluminium, geen gewoon onderhoud zijn.
Telt kunststof met houtlook als hetzelfde materiaal?
Nee. Kunststof met een houtnerf blijft kunststof. Bij een monument of in een rijksbeschermd gezicht is dat dus een wijziging van materiaal.
Hoe weet ik of mijn huis een monument is?
Rijksmonumenten zoek je op in het Rijksmonumentenregister. Gemeentelijke monumenten staan op de site van je gemeente of in het omgevingsplan. Of je in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht woont, zie je in het omgevingsplan via het Omgevingsloket.
Wat kost een vergunning?
Dat bepaalt je gemeente in de legesverordening. Vraag het na of kijk op de site van de gemeente voordat je een offerte tekent; reken ook op een paar weken behandeltijd.
Offertes vergelijken voor jouw woning?
Beantwoord een paar vragen over je woning (ongeveer 2 minuten). Maximaal 3 gecontroleerde vakbedrijven uit de regio nemen contact op om in te meten en een offerte te maken.
- ✓ Gratis en vrijblijvend
- ✓ Maximaal 3 bedrijven
- ✓ Jij kiest of je verder gaat
Bronnen
Door ons gelezen en gecontroleerd. Bij commerciële bronnen staat erbij dat de partij zelf iets verkoopt.
- overheidVergunningvrije kozijnen en gevelpanelen · Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) · gelezen op 22 oktober 2026
- overheidHeb ik een vergunning nodig voor verbouwing of restauratie van een beschermd monument? · Rijksoverheid · gelezen op 22 oktober 2026
- overheidVergunningcheck Omgevingsloket · Omgevingsloket (Rijksoverheid) · gelezen op 22 oktober 2026
- overheidRijksmonumentenregister · Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · gelezen op 22 oktober 2026
- onafhankelijkBeschermde stads- en dorpsgezichten in Noord-Brabant · Wikipedia (lijst op basis van RCE-aanwijzingen) · gelezen op 22 oktober 2026Gebruikt om te bepalen welke rijksbeschermde gezichten in een gemeente liggen; controleer de exacte grens bij de gemeente.
- overheidISDE voor monumenteigenaren · RVO · gelezen op 22 oktober 2026
Gratis · maximaal 3 bedrijven · vrijblijvend